Get Adobe Flash player

فهرست و جایزه لاک‌پشت پرنده در یک نگاه

لاکپشت پرنده فهرستی است از کتاب‌های برتر هر فصل، برای کودکان و نوجوانان ایرانی. این کتاب‌ها را گروهی از منتقدان، کارشناسان و نویسندگان کودک و نوجوان، با بررسی کتاب‌های هر فصل، انتخاب می‌کنند.

افزون بر این، هیئت داوران لاک‌پشت پرنده، کتاب‌های برگزیده‌ هر سال را نیز انتخاب و به کتاب‌های برگزیده نشان‌های طلایی و نقره‌ای اهدا می‌کنند.

کتاب‌ها بر اساس شیوه‌نامه‌ای مکتوب و با اصول و معیارهایی روشن به فهرست راه می‌یابند و یا موفق به دریافت نشان طلایی یا نقره‌ای می‌شوند.

هر سال، داوران و سیاست‌گذارانِ فهرست، براساس مقتضیات روز و هم‌چنین با توجه دیدگاه‌ها و نقد و بررسی صاحب‌نظران، این معیارها و ملاک‌ها را بازبینی می‌کنند و آن‌ها را در متنی با عنوان اصول، شیوه‌ی اجرایی و معیارهای فهرست و نشان‌های لاک‌پشت پرنده اعلام می‌کنند.

 اعضای داوری فهرست لاک‌پشت پرنده:

معصومه انصاریان، محمود برآبادی، عذرا جوزدانی، شکوه حاجی‌نصرالله، شیوا حریری، شادی خوشکار، حسین شیخ‌الاسلامی، گیسو فغفوری، حدیث ‌لزر‌غلامی،نلی محجوب، مریم محمدخانی، مسعود ملک‌یاری و سید مهدی یوسفی.

ارزیابی و رده‌بندی کتاب‌ها

کتاب‌های راه‌یافته به فهرست به شکل زیر رده‌بندی می‌شوند:

۱ـ کتاب‌هایی با ارزش شش لاک‌پشت، که بیش‌ترین هماهنگی را با معیارهای اعلام شده داشته باشند و افزون بر آن، نکته‌ای ویژه در محتوا یا فرم آن‌ها به چشم بخورد.

۲ـ کتاب‌هایی با ارزش پنج لاک‌پشت، که بیش‌ترین هماهنگی را با معیارهای اعلام شده دارند.

۳ـ کتاب‌هایی با ارزش چهار لاک‌پشت، که هماهنگی نسبی با معیارهای اعلام شده دارند.

۴ـ کتاب‌هایی با ارزش سه لاک‌پشت، که، ضمن برخورداری از ارزش‌های ادبی ذکر شده در این متن، تضادی با معیارهای فرهنگی ذکر شده نداشته باشند.

 گروه‌بندی کتاب‌ها

کتاب‌های کودک و نوجوان هر فصل، براساس گروه‌بندی زیر، مورد بررسی قرار می‌گیرند:

- کتاب‌های زیر پنج سال؛

- ادبیات؛

- دین و علوم انسانی؛

- علمی و آموزشی؛

- هنر و سرگرمی

 شیوه‌ اجرایی

۱. جلسات عادی هیئت داوران با حضور اکثریت مطلق اعضا به رسمیت می‌رسد.

۲. کتاب‌ها به پیشنهاد دست کم سه نفر سه لاک‌پشت دریافت کرده و به فهرست راه می‌یابند، اما برای این‌که جزء کتاب‌های شش و پنج و چهار لاک‌پشت قرار بگیرند، باید به تأیید اکثریت داوران نیز برسند.

۳. نویسندگان و منتقدانی که در مؤسسه‌های انتشاراتی مشغول به فعالیت هستند نمی‌توانند کتاب‌های آن مؤسسه را پیشنهاد و به آن‌ها رای بدهند.

۴. نویسندگان دیگر، بیرون از گروه داوری، هم می‌توانند در پیشنهاد کتاب و نوشتن معرفی‌نامه‌ کتاب‌ها با گروه داوری همکاری کنند.

۵. کتاب‌های اعضای گروه داوری، در بخش جداگانه‌ای از فهرست، با عنوان خارج از داوری و بدون رتبه‌بندی، معرفی می‌شوند.

۶. در هر شماره‌ پژوهشنامه کتاب‌های یک فصل بررسی و از میان آن‌ها کتاب‌هایی پیشنهاد می‌شود. فصل مورد بررسی در اول این بخش قید خواهد شد.

۷. فهرست اولیه‌ کتاب‌ها بر اساس فهرست خانه‌ کتاب تهیه خواهد شد. چنان‌چه کتابی، از هر فصل، در این فهرست نیامده باشد یا به هر دلیلی، از چشم داوران برکنار مانده باشد در فصل بعدی، آن کتاب نیز بررسی خواهد شد.

۸. برای داوری کتاب‌های تصویری و برخی دیگر از رشته‌ها با کارشناسان خارج از هیئت داوران مشورت خواهد شد.

 معیارهای راه‌یابی به فهرست و دریافت نشان

۱- دستیابی به سبک شخصی و توانایی در آفریدن جهانی تازه و فضای منحصر به فرد.

۲- هماهنگی و تناسب میان اجزای سازنده‌ی کتاب، اعم از محتوا، زبان، شکل اجرایی متن، گرافیک، آماده‌سازی، مواد به کار رفته و چاپ کتاب.

۳- توجه به ظرفیت‌های زبان، نوآوری در حوزه‌ی زبان فارسی و کمک به گسترش و پویایی آن.

۴- پیوند با پیشینه‌ ادبی، امکان فراتر رفتن از سنت‌های ادبی و گشودن افق‌های تازه.

۵- نوآوری در ارائه‌ شکل‌های تازه‌ ادبی و پیشنهادهای نو در فضای ادبیات کودک ایران و جهان.

۶- توجه به درستی و غیرجانبدارانه و به روز بودن اطلاعات در کتاب‌های اطلاعاتی، اعم از کتاب‌های دینی، علوم انسانی، علمی و آموزشی و… در کنار توجه به نوآوری در شیوه‌ی تألیف، گرافیک، نوع مواد و چاپ.

۷- احترام به ارزش‌های مردم ایران و پرهیز از طرح مسایلی که در آن‌ها ارزش‌های مردم و اقوام ایرانی مورد تمسخر قرار گیرند.

۸- توجه به زیست هم‌زمان کودکان ایرانی در چارچوب مرزهای ملی و عضویت در جامعه‌ی جهانی.

۹- توجه به روحیه و تفکر انتقادی و برجسته‌سازی پرسشگری.

۱۰- احترام به تفاوت‌های فردی کودکان و مقاومت در برابر یکسان‌سازی و همسان‌سازی کودکان و توجه به احساس رهایی آنان.

۱۱- توجه به پیچیدگی‌های دنیای واقعی کودک، خواسته‌ها و نیازهای کودکان امروز و پرهیز از ساده‌سازی و ساده‌انگاری و هم‌چنین تحمیل دنیای بزرگ‌سالانه به کودکان.

۱۲- احترام به ارزش‌های بشری، عام و جهان‌شمول، مانندِ صلح و امنیت، مدارا و گفت‌وگو، احترام به انسان‌ها و همدلی با آن‌ها، در کنار احترام به دیگر موجودات، مخالفت با هرگونه تبعیض، رعایت حقوق همه‌ی انسان‌ها، به‌خصوص کودکان، هم‌چنین کودکان با نیازهای ویژه و احترام به محیط زیست.

انواع نشانها

۱) نشان ویژه: نشان ویژه از فلز مس ساخته شده و به رنگ مسی است. این نشان، برخلاف دیگر نشان‌های لاک‌پشت پرنده، که به یک اثر اهدا می‌شوند، به خاطر مجموعه‌ی فعالیت‌های یک فرد در طول سال‌ها اعطا می‌شود. این نشان به پیشکسوت‌ها و چهره‌های مؤثری اهدا می‌شود که فعالیت‌هاشان در راستای معیارهای لاک‌پشت پرنده باشد.

شرط اهدای نشان ویژه کسب دست‌کم دو سوم آرا در جلسه‌ی هیئت داوران است.

۲) نشان طلایی: این نشان هم از فلز مناسب ساخته و طلاکاری شده است و به بهترین کتاب‌هایی اهدا می‌شود که دست‌کم دو سوم از اعضای هیئت داوران به آن‌ها رأی بدهند. طبق اصول لاک‌پشت پرنده، در هر سال، حداکثر سه کتاب نشان طلایی دریافت می‌کنند.

۳) نشان نقرهای: این نشان نیز از فلز مناسب ساخته و نقره‌کاری شده است و هر سال به کتاب‌هایی اهدا می‌شود که براساس معیارهای لاک‌پشت پرنده شایسته‌ تقدیر شناخته شوند و دو سوم داوران حاضر در جلسه به آن‌ها رأی بدهند.

۴) یاد: هر سال، در صورت امکان، از کتابی که در دوره‌ی انتشار خود دیده نشده، اما در سال‌های بعد ارزش و اهمیت آن شناخته شده است، با بیان دلایل یاد خواهد شد.

نشان‌های طلایی و نقره‌ای

۱. هر سال به کتاب‌های ویژه‌ای که بیش‌ترین هماهنگی را با معیارهای لاک‌پشت پرنده داشته باشند نشان طلایی و نقره‌ای اهدا خواهد شد، که ناشران می‌توانند این نشان را روی جلد کتاب‌های‌شان درج کنند.

۲. نامزدهای اولیه‌ی این نشان، از مجموع فهرست‌های چهار شماره (یک سال)، انتخاب خواهند شد. کتاب‌هایی که موفق به دریافت پنج و شش لاک‌پشت شوند نامزدهای اولیه‌ی دریافت نشان طلایی و نقره‌ای لاک‌پشت پرنده خواهند شد، اما داوران یک‌بار دیگر تمام کتاب‌های منتشر شده در سال را مرور خواهند کرد تا کتابی که شایسته‌ توجه است از راه‌یابی به جمع نامزدها بازنماند.

۳- داوران، برای انتخاب کتاب‌ها، برای دریافت نشان طلایی و نقره‌ای، نشست یا نشست‌های جداگانه‌ای برگزار خواهند کرد.

۴- این نشست‌ها هنگامی به حد نصاب خواهند رسید که دست کم دو سوم اعضای داوران در آن شرکت داشته باشند.

۵- نشان طلایی تنها وقتی به کتابی تعلق خواهد گرفت که دو سوم از کل داوران آن کتاب را شایسته‌ی دریافت نشان طلایی بدانند.

۶- نشان نقره‌ای به کتاب یا کتاب‌هایی تعلق خواهد گرفت که دو سوم داوران حاضر در جلسه آن کتاب را شایسته‌ دریافت نشان نقره‌ای بدانند.

۷- هر سال، نشان طلایی به یک یا حداکثر سه کتاب که بر اساس معیارهای لاک‌پشت پرنده پدیده شناخته شوند، اهدا خواهد شد.

۸- هر سال، نشان نقره‌ای به کتاب‌هایی که براساس معیارهای لاک‌پشت پرنده شایسته‌ی تقدیر شناخته شوند اهدا خواهد شد.

۹- کتاب‌های برگزیده از میان کتاب‌های رشته‌های مختلف انتخاب و هنگام اعلام نتایج هیئت دوران دلایل خود را برای انتخاب آن‌ها بیان خواهند کرد.

در ادامه می‌توانید فهرست این کتاب‌ها را که به صورت فصلی مشخص شده است، مشاهده کنید.

فهرست هجدهم لاک پشت پرنده در تابستان سال ۹۴

فهرست هفدهم لاک پشت پرنده در بهار سال ۹۴

نامزدها و برندگان نشان‌ طلایی و نقره‌ای لاک پشت پرنده در سال ۹۳

فهرست شانزدهم لاک پشت پرنده در زمستان سال ۹۳

فهرست پانزدهم لاک پشت پرنده در پاییز سال  ۹۳

فهرست چهاردهم کتاب‌های لاک پشت پرنده در تابستان ۹۳

فهرست سیزدهم کتاب‌های لاک پشت پرنده در بهار ۱۳۹۳

نامزدها و برندگان نشان‌ طلایی و نقره‌ای لاک پشت پرنده در سال ۹۲

فهرست دوازدهم لاک پشت پرنده در زمستان ۹۲

فهرست یازدهم کتاب‌های لاک پشت پرنده در پاییز ۹۲

فهرست دهم کتاب‌های لاک پشت پرنده در فصل تابستان ۱۳۹۲

فهرست نهم لاک پشت پرنده در فصل بهار ۱۳۹۲

نامزدها و برندگان نشان‌ طلایی و نقره‌ای لاک‌پشت پرنده در سال ۹۱

فهرست هشتم لاک‌پشت پرنده در فصل زمستان ۹۱

فهرست هفتم لاک‌پشت برای کتاب‌های برگزیده پاییز ۹۱

فهرست ششم «لاک‌پشت پرنده» در فصل تابستان ۹۱

 فهرست پنجم کتاب‌های لاک‌پشت پرنده در فصل بهار ۹۱

 نامزدها و برندگان نهایی نشان‌های طلایی و نقره‌ای در سال ۹۰

 فهرست کتاب‌های لاک‌پشت پرنده در فصل زمستان ۹۰ 

فهرست لاک پشت پرنده در سه فصل بهار، تابستان و پاییز۹۰